De twee kanten van ons (deel 1)
Geplaatst: za 29 aug 2026, 21:01
De twee kanten van ons (deel 1)
Het Fundament en de Keuze
Het script van ‘De twee kanten van ons’ lag uitgetypt op mijn bureau. Papier is geduldig, maar theater is dat niet. Ik wist dat ik voor dit stuk een bezetting nodig had die het thema van innerlijke gelijkheid kon dragen, liefst in de verf gezet door een sterk uiterlijk contrast. Omdat ik de klas nog kende van vorig schooljaar, had ik mijn zinnen gezet op drie specifieke leerlingen: Obi, Cas en Femke.
Ik besloot het selectieproces niet via een algemene auditie te doen, maar met gerichte, individuele gesprekken. Het was een risico, maar ik moest de angel er meteen uithalen.
Als eerste riep ik Obi bij me. Hij kwam het lege lokaal binnen met die kenmerkende kalmte die hem zo intrigerend maakte. Zodra ik hem vertelde dat ik hem voor een van de twee hoofdrollen wilde en dat zijn donkere huidskleur als uiterlijk kenmerk voor mijn toneelstuk een pluspunt was, ging hij in het verweer. Zijn kaken spanden zich aan. "Met alle respect, meneer Arduin," zei hij, en zijn stem klonk werkelijk scherp. "Ik weet hoe dit werkt. U koos een stuk over contrast en vooroordelen, en u heeft mij nodig als levend decorstuk. Mijn huidskleur is gewoon handig voor het plaatje. Positieve discriminatie heet dat, toch? Ik pas."
Zijn eerlijkheid was onverbloemd en volkomen terecht. Het raakte direct aan zijn fundamentele behoefte om op verdienste beoordeeld te worden, niet op zijn uiterlijk. Ik besloot er niet omheen te draaien. "Het klopt dat jouw huidskleur het uiterlijke contrast brengt dat het stuk visueel nodig heeft," zei ik kalm, terwijl ik hem aankeek. "Dat ga ik niet ontkennen. Maar Obi, als ik alleen een visueel statement wilde maken, had ik wel een poster laten drukken in plaats van een toneelstuk op poten te zetten. Je acteertalent en je persoonlijkheid op een podium zijn de belangrijkste redenen dat ik dit aan je vraag. Je hebt een natuurlijke kracht. Zonder talent valt dit hele script in het water. Jouw huidskleur is een theatraal hulpmiddel voor het publiek; jouw talent is het fundament voor mij." Ik zag hoe hij die woorden in zich opnam. De woede ebde iets weg, maar hij bleef op zijn hoede. Dat vond ik een goed teken; hij bracht precies de authenticiteit mee die de rol eiste.
Daarna was Cas aan de beurt. Cas was in alles de tegenpool van Obi: wit, beweeglijk, een wervelwind vol danservaring. "Je wilt me voor de hoofdrol?" vroeg hij met een zelfverzekerde grijns. "Een co-hoofdrol," corrigeerde ik hem meteen. "Ik ga streng voor je zijn, Cas. Ik weet dat je kunt dansen, maar dit wordt geen onemanshow. Je gaat de ruimte moeten delen. Het gaat niet om het tonen van je kwaliteiten. Je zal je moeten inleven in een script, in plaats van de vloer te overheersen." Zijn grijns verdween en maakte plaats voor alerte aandacht. Hij knikte. "Ik snap het. Ik mag niet gulzig zijn."
Ten slotte sprak ik Femke. Ik wist dat ze had gehoopt op een klassieke hoofdrol, maar het artistieke zwaartepunt had ik niet bij haar gelegd. "De chemie van dit stuk draait om gelijkheid," legde ik haar uit. "Een jongen of meisje in de hoofdrol vraagt slechts kleine aanpassingen in het script. Ik heb een grote bijrol voor jou gekozen omdat ik vind dat die beter bij je past. Jij bent de katalysator. Zonder jouw personage en jouw scherpe dialogen zakt de dynamiek tussen de hoofdrolspelers weg. Jij bent degene die hun broederschap op de proef stelt." Femke, intelligent als altijd, pakte het script beet. "Ik duw je niet direct in deze rol," voegde ik eraan toe. "Morgen hoor ik graag je beslissing." Ze voelde zich niet afgedankt; ze zag de dramaturgische waarde van haar positie.
De volgende dag riep ik hen met z'n drieën samen. Ik had de romantiek al eerder uit het oorspronkelijke script geschrapt; het ging puur over broederschap, loyaliteit en gelijkheid in een gespiegelde persoonlijke wereld. Ik gooide het script op tafel en gaf hen elk een exemplaar. "Ik heb de grote lijnen geschetst en mijn voorkeur bepaald," zei ik. "Maar ik kan geen chemie afdwingen. Obi, Cas, Femke... met wie durven jullie de diepte in te gaan? Wie willen jullie het liefst als tegenspeler?"
Het was even stil. Cas keek naar Obi. Obi keek terug. Twee uitersten, die instinctief aanvoelden dat ze elkaar in het midden konden vinden. "Ik zou graag met Cas spelen," zei Obi rustig. Cas knikte instemmend. "Wij samen, dat zie ik zitten. Maar zet ik nu Femke buitenspel? Dat is niet de bedoeling." Femke glimlachte en legde haar hand resoluut op de tekst. "Geen zorgen, ik ken mijn plek in het stuk."
De opluchting dat dit zo vlot afgehandeld was, stroomde door mijn lijf, maar ik wist dat het echte werk nu pas begon.
Het Fundament en de Keuze
Het script van ‘De twee kanten van ons’ lag uitgetypt op mijn bureau. Papier is geduldig, maar theater is dat niet. Ik wist dat ik voor dit stuk een bezetting nodig had die het thema van innerlijke gelijkheid kon dragen, liefst in de verf gezet door een sterk uiterlijk contrast. Omdat ik de klas nog kende van vorig schooljaar, had ik mijn zinnen gezet op drie specifieke leerlingen: Obi, Cas en Femke.
Ik besloot het selectieproces niet via een algemene auditie te doen, maar met gerichte, individuele gesprekken. Het was een risico, maar ik moest de angel er meteen uithalen.
Als eerste riep ik Obi bij me. Hij kwam het lege lokaal binnen met die kenmerkende kalmte die hem zo intrigerend maakte. Zodra ik hem vertelde dat ik hem voor een van de twee hoofdrollen wilde en dat zijn donkere huidskleur als uiterlijk kenmerk voor mijn toneelstuk een pluspunt was, ging hij in het verweer. Zijn kaken spanden zich aan. "Met alle respect, meneer Arduin," zei hij, en zijn stem klonk werkelijk scherp. "Ik weet hoe dit werkt. U koos een stuk over contrast en vooroordelen, en u heeft mij nodig als levend decorstuk. Mijn huidskleur is gewoon handig voor het plaatje. Positieve discriminatie heet dat, toch? Ik pas."
Zijn eerlijkheid was onverbloemd en volkomen terecht. Het raakte direct aan zijn fundamentele behoefte om op verdienste beoordeeld te worden, niet op zijn uiterlijk. Ik besloot er niet omheen te draaien. "Het klopt dat jouw huidskleur het uiterlijke contrast brengt dat het stuk visueel nodig heeft," zei ik kalm, terwijl ik hem aankeek. "Dat ga ik niet ontkennen. Maar Obi, als ik alleen een visueel statement wilde maken, had ik wel een poster laten drukken in plaats van een toneelstuk op poten te zetten. Je acteertalent en je persoonlijkheid op een podium zijn de belangrijkste redenen dat ik dit aan je vraag. Je hebt een natuurlijke kracht. Zonder talent valt dit hele script in het water. Jouw huidskleur is een theatraal hulpmiddel voor het publiek; jouw talent is het fundament voor mij." Ik zag hoe hij die woorden in zich opnam. De woede ebde iets weg, maar hij bleef op zijn hoede. Dat vond ik een goed teken; hij bracht precies de authenticiteit mee die de rol eiste.
Daarna was Cas aan de beurt. Cas was in alles de tegenpool van Obi: wit, beweeglijk, een wervelwind vol danservaring. "Je wilt me voor de hoofdrol?" vroeg hij met een zelfverzekerde grijns. "Een co-hoofdrol," corrigeerde ik hem meteen. "Ik ga streng voor je zijn, Cas. Ik weet dat je kunt dansen, maar dit wordt geen onemanshow. Je gaat de ruimte moeten delen. Het gaat niet om het tonen van je kwaliteiten. Je zal je moeten inleven in een script, in plaats van de vloer te overheersen." Zijn grijns verdween en maakte plaats voor alerte aandacht. Hij knikte. "Ik snap het. Ik mag niet gulzig zijn."
Ten slotte sprak ik Femke. Ik wist dat ze had gehoopt op een klassieke hoofdrol, maar het artistieke zwaartepunt had ik niet bij haar gelegd. "De chemie van dit stuk draait om gelijkheid," legde ik haar uit. "Een jongen of meisje in de hoofdrol vraagt slechts kleine aanpassingen in het script. Ik heb een grote bijrol voor jou gekozen omdat ik vind dat die beter bij je past. Jij bent de katalysator. Zonder jouw personage en jouw scherpe dialogen zakt de dynamiek tussen de hoofdrolspelers weg. Jij bent degene die hun broederschap op de proef stelt." Femke, intelligent als altijd, pakte het script beet. "Ik duw je niet direct in deze rol," voegde ik eraan toe. "Morgen hoor ik graag je beslissing." Ze voelde zich niet afgedankt; ze zag de dramaturgische waarde van haar positie.
De volgende dag riep ik hen met z'n drieën samen. Ik had de romantiek al eerder uit het oorspronkelijke script geschrapt; het ging puur over broederschap, loyaliteit en gelijkheid in een gespiegelde persoonlijke wereld. Ik gooide het script op tafel en gaf hen elk een exemplaar. "Ik heb de grote lijnen geschetst en mijn voorkeur bepaald," zei ik. "Maar ik kan geen chemie afdwingen. Obi, Cas, Femke... met wie durven jullie de diepte in te gaan? Wie willen jullie het liefst als tegenspeler?"
Het was even stil. Cas keek naar Obi. Obi keek terug. Twee uitersten, die instinctief aanvoelden dat ze elkaar in het midden konden vinden. "Ik zou graag met Cas spelen," zei Obi rustig. Cas knikte instemmend. "Wij samen, dat zie ik zitten. Maar zet ik nu Femke buitenspel? Dat is niet de bedoeling." Femke glimlachte en legde haar hand resoluut op de tekst. "Geen zorgen, ik ken mijn plek in het stuk."
De opluchting dat dit zo vlot afgehandeld was, stroomde door mijn lijf, maar ik wist dat het echte werk nu pas begon.