De reünie (deel 3)
Een paar dagen later ging de telefoon. Het was Ludwig. Van de gelatenheid in de regen klonk niets meer door; hij was wanhopig en weigerde het op te geven.
"Je weet niet dat ik om je geef," zei hij, en de woorden stroomden er ongeremd uit. "Je weet niet hoezeer ik je al bewonder van in onze schooltijd. Ik heb je zomaar laten gaan alsof ik onverschillig was. Ik wil je niet kwijt."
Ik zwichtte. Niet uit medelijden. Als het alleen maar meelijwekkend was geweest, had ik de deur definitief gesloten gehouden, want ik wilde geen slachtoffer redden. Ik zwichtte voor zijn oprechtheid. Die naakte wanhoop toonde een kant van hem die ik nog niet kende. Het drong dwars door mijn eigen ongevoelige berekendheid heen.
"Ik heb geen spijt van mijn beslissing," antwoordde ik eerlijk door de telefoon, "maar ik had het contact misschien niet op deze manier moeten verbreken. Het spijt me dat ik zo hard voor je ben geweest. Ik had echt een relatie met je gewild, maar het kwam gewoon niet van de grond."
We spraken af om te gaan wandelen en daarna ergens iets te eten. Bij deze eerste ontmoeting na de breuk liet ik elke vorm van fysieke toenadering resoluut achterwege. Dat zou ongepast geweest zijn. Ludwig werd vrij snel openhartig. Hij leek er vol voor te willen gaan.
Dat initiatief van hem dwong mij in een nieuwe positie. Ik besefte dat ik niet langer de veilige, afstandelijke toeschouwer kon blijven die leunde op zijn zogenaamde voorsprong. Als ik een sterke, gelijkwaardige relatie wilde, kon ik niet alleen maar luisteren; ook ik moest over de brug komen. Ik moest mijn vooroordelen loslaten, mijn masker afdoen door mijn eigen verleden prijs te geven. Wat ik op tafel moest leggen, lag niet in de veilige verte van het jongenscollege. Mijn onbereikbare verliefdheid op Chris deed er eigenlijk niet meer toe; dat was in de context van dit gesprek gereduceerd tot een leuke anekdote. Wat ik moest prijsgeven, was de ongemakkelijke realiteit van mijn studententijd daarna.
Aan tafel vertelde ik hem over mijn promiscuïteit. Over de losse contacten met meerdere mannen, het vluchtige zoeken, en de manier waarop ik destijds mijn zelfvertrouwen had opgebouwd door middel van seks zonder verdere verbinding. Het was geen romantisch verhaal, maar het was een onbevredigende zoektocht.
"Ik wil een standvastig leven," zei ik. "Ik vind seks leuk en ik heb zeker geen spijt van wat ik heb gedaan, want het heeft me de ervaring gegeven die ik nodig had. Maar ik ben er niet trots op. Dat soort losbandig leven stoot me intussen af."
Ik had verwacht dat hij misschien zou dichtklappen, maar Ludwig incasseerde het opvallend rustig.
"Ik veroordeel je niet," zei hij neutraal. "Maar voor mij zijn waarden in een relatie wel heel belangrijk."
Dat was het. Geen drama, geen paniek. Ik besefte op dat moment heel scherp: het was niet alleen Ludwig die de sprong moest wagen en er vol voor moest gaan. Ik moest dat net zo goed. Mijn illusie van 'de man met ervaring' was waardeloos, en de weg voor een écht gelijkwaardige relatie lag eindelijk open.
Tijdens de gesprekken die daarop volgden, diende het verleden zich haast vanzelf weer aan. Dit keer ontbrak de krampachtigheid. De schok van onze eerdere eerlijkheid had ruimte vrijgemaakt voor een diepere en meer ongedwongen openheid.
"Ik ben te ongeduldig geweest," zei ik op een avond, toen we onvermijdelijk weer bij de breuk uitkwamen. "Dat het de eerste keer zo pijnlijk misliep, lag evenzeer aan mij. Ik wilde veel te snel gaan."
De breekbaarheid van de vaas die ik aan scherven had laten vallen, vormde een deel van haar schoonheid. Dat had ik over het hoofd gezien.
Ludwig schudde langzaam zijn hoofd. "Ik ben ook schuldig aan hoe ik me gedragen heb, maar niet aan wie ik ben. We moeten gewoon stoppen met het begrip 'schuld'," merkte hij op.
"Akkoord," antwoordde ik. "Want ik wil verder met jou. Te veel wikken en wegen brengt ons nergens."
Het luchtte op om dat zo eenvoudig en hardop te kunnen zeggen. Die nieuwe veiligheid gaf me de ruimte om de herinnering op te diepen die me al die jaren was bijgebleven.
"Weet je nog," begon ik, "die dag op de speelplaats toen je onverwachts je kin op mijn schouder legde?"
Ludwig keek me vragend aan. Hij groef zichtbaar in zijn geheugen.
"Nee," zei hij eerlijk. "Echt niet."
Ik glimlachte even. "Voor mij was dat destijds een enorme schok. Ik dacht op dat moment dat je een oogje op me had. Het was voor mij de fysieke bevestiging dat je homo was, maar het gaf me tegelijk een paniekerig, betrapt gevoel. Ik was ervan overtuigd dat ik mezelf verraadde puur door het te laten gebeuren. Ik voerde zo'n zwaar gevecht met mijn eigen acceptatie, dat die ene aanraking insloeg als een bom."
Ludwig luisterde vol verbazing, en met een zekere nieuwsgierigheid. Hij had zich nooit gerealiseerd hoe ingrijpend dat moment voor mij was geweest. Voor hem was het destijds een volkomen terloops gebaar zonder bijbedoelingen, iets wat hij allang was vergeten. Dat een detail dat in mijn hoofd de proporties van een ontluistering had aangenomen, voor hem volstrekt betekenisloos was geweest, klonk vreemd in mijn oren.
Door de manier waarop we hier nu over spraken, werd de situatie van toen helder. Zonder dat hij het met zoveel woorden zei, drukte Ludwig me op het feit dat ik, ondanks al mijn opgedane bagage en zogenaamde voorsprong, eigenlijk nog ontzettend veel te leren had. Mijn eerdere, misplaatste overmoed verdween.